- Ludzie tworzą pewne stereotypy - mówi - a im są starsi, tym trudniej je zmienić. Przez wiele lat emigracja nie miała żadnego powodu, żeby wierzyć temu, co się u nas mówiło. Ale wiele się zmieniło i śledztwo, które przeprowadziliśmy oraz wnioski, jakie wyciągnęliśmy, w każdej innej sprawie byłyby najzupełniej wystarczające. Nie byłoby żadnych wątpliwości, czy to w sądzie, czy ze strony kogokolwiek. Ale w tej sprawie musimy zrobić pięć czy sześć razy więcej niż to, co zrobiono do tej pory, po to, aby nie pozostały żadne wątpliwości. Oni [Kołtypin, Szerbatow, Magerowski] nie wierzą w ani jedno nasze słowo. Ich zdaniem jestem łajdakiem, Riabow i Awdonin też, łajdakami są wszyscy. Prawdę zna jedynie Kołtypin. Mógłby tu przyjechaĆ i wszystko zobaczyć na własne oczy. Ale nie zrobił tego. Sołowiow mówi także o braku jakichkolwiek prób ze strony emigracyjnej komisji zmierzających do przeprowadzania niezależnego śledztwa: - Gdy udaję się do archiwum, widzę listę dokumentów oraz nazwiska osób, które je wypożyczają. Widnieją tam podpisy Awdonina, Riabowa i kilku innych osób. Z tymi ludźmi mam o czym dyskutować, ponieważ z pierwszej ręki poznali wszystkie dostępne materiały i mogę usłyszeć od nich coś istotnego. Natomiast inni nic nie chcą widzieć, niczego nie pragną się dowiedzieć. Zdaniem Sołowiowa emigranci zaatakowali go, ponieważ nadal wierzą w wyniki śledztwa przeprowadzonego przed siedemdziesięciu pięciu laty przez SOkołowa. .

- Nie jestem chory, nie mam czasu na chorobę. Muszę przepiłować te sztaby i nie zachoruję. Zabrał się do piłowania. Kwadrans na jedenastą... wpół do jedenastej... trzy kwadranse... Piłuje i piłuje *bez wytchnienia, a każdy zgrzyt piłki zdaje się rozdzierać mu ciało i mózg. - Ciekaw jestem, co wpierw przepiłuję - zaśmiał się sucho - siebie czy kratę? - Zaciął zęby i dalej piłował. Wpół do dwunastej. Ciągle jeszcze piłuje, mimo że ręka, zdrętwiała i nabrzmiała potwornie, zaledwie już zdoła utrzymać piłkę. Nie, nie wolno odpocząć; jeśli raz zaprzestanie tej okropnej roboty, nie będzie już miał sił zabrać się do niej ponownie. Strażnik poruszył się za drzwiami, a lufa karabinu zadzwoniła o okienko. Szerszeń przerwał i rozejrzał się trzymając jeszcze piłkę w podniesionej ręce. Czy dostrzegli? Mała kulka wleciała przez okienko i upadła na podłogę. Odłożył piłkę i schylił się, aby podjąć krągły przedmiot. Był to zwinięty świstek papieru. Jakaż to daleka droga zstępować i zstępować coraz niżej, gdy czarne bałwany mkną wokół niego... i szumią. i huczą!... Ach tak! Schylił się przecież tylko, by podjąć papier. Ma lekki zawrót głowy, bardzo wielu ludzi dostaje zawrotu, gdy się schylają. Nic mu nie jest, nic zgoła. Podniósł papier, podszedł do światła i rozwinął powoli. Przyjdźcie dziś za wszelką cenę, jutro Świerszcz zostanie stąd przeniesiony. To jedyna nasza sposobność. Zniszczył papier tak samo jak poprzedni i znów się zabrał do roboty, z niemym uporem i rozpaczą. Pierwsza. Pracuje już trzy godziny i przepiłował sześć sztab. Jeszcze dwie, potem wspiąć się... Zaczął sobie przypominać, jak przychodziły dawniej. te straszne ataki. Ostatni był w -Nowy Rok; wzdrygnął się na wspomnienie owych pięciu nocy. Ale wówczas nie zjawił się tak nagle; nigdy w ogóle nie spadało to nań tak nagle. Opuścił piłkę i wzniósł do góry obydwie ręce w ślepej rozpaczy, modląc się po raz pierwszy od chwili odrzucenia wiary - modląc się do czegokolwiek... do niczego... do wszystkiego.... . Dzielnica małych fabryczek i samodzielnych warsztatów, teraz już obumarła -. . - Cóż tam słychać w domu, u ojca? - pytał dosyć obojętnie.. żydowsk± potęgę miasta, że jej nic i nikt złamać nie potrafi. - A szczególniej. - Czego ruszasz?! - usłyszał z tyłu głos Jadźki.. - taniec i ogólnie, cokolwiek, byle z nim i w towarzystwie.. Srebrnymi błyszczącymi orzechami, a naokoło niej główki dziecinne. - Z przyjemnością - odparł Esperanza..